Cognitieve faalangst heeft te maken met kennis. Zowel kennis opnemen als gebruiken. Het kan al mis gaan op het moment dat personen de stof eigen moeten maken. De gedachten dat het toch niet goed gaat zorgen er gelijk voor dat op het moment dat de stof uitgelegd wordt de stof niet goed opgenomen wordt. Op het moment dat het opnemen van de stof wel goed gaat kan het met een toets of examen alsnog misgaan. De persoon kan dan al dagen en soms zelfs weken van tevoren al last ondervinden voordat de toets of examen daarwerkelijk plaatsvindt. Verschijnselen als buikpijn, prikkelbaar en onrustig gedrag komen dan ook vaak voor bij mensen met cognitieve faalangst. Als de stof al eigen gemaakt is, blijven ze de stof daarna het liefst tot vlak voor de toets of examen nog doornemen, waardoor de spanning alleen maar toeneemt en op de toets of het examen gaat het dan helemaal mis. Dit komt vooral voor bij theorie-examens maar zeker ook in het praktijkexamen kun je er mee te maken hebben. Denk bijvoorbeeld aan de verkeersregels, bediening van de auto of de controle van de auto (vloeistoffen en banden). Vragen die een kandidaat dan aan zichzelf stelt zijn: Ken ik het allemaal nog? Ga ik niets vergeten? Wat gebeurt er als ik het niet meer weet?
Als de examinator vragen stelt aan de kandidaat dan kan het zelfs gebeuren dat zelfs de meest logische vraag zoals wat er in een band zit, niet beantwoordt kan worden, terwijl de kandidaat dat echt wel weet. Stotteren of niet uit je woorden komen, komt ook regelmatig voor bij cognitieve faalangstigen.
In het geval van Sander uit het verhaal onder "negatieve en positieve faalangst"  kun je dat ook lezen. Sander heeft wel tien keer nagekeken of hij alle spullen die nodig zijn voor het examen bij elkaar had. Hij is erg bang dat hij iets vergeten is mee te nemen en dat het examen daarop stuk loopt.
Door de lading adrenaline die je lichaam te verwerken krijgt terwijl het nergens voor gebruikt gaat worden, wordt je denkvermogen geblokkeerd. Angst is bedoelt om te vluchten of actie te ondernemen en er wordt adrenaline aangemaakt om de kracht daarvoor te hebben.
Je kan daardoor ook een verkeerde ademhaling gebruiken en last krijgen van hyperventilatie. Dat uit zich dan onder anderen in hartkloppingen, pijn op de borst en transpireren. Door de verkeerde ademhaling komt er te veel zuurstof in het bloed en te weinig koolzuur. Lees meer over hyperventilatie onder "verkeersangst" in het menu.